Masinski fakultet u Sarajevu Tehnologija, inovacije, znanje... naša vizija budućnosti
:: 50 godina Mašinskog fakulteta ::		 slika2

Historijski pregled razvoja fakulteta

Do 1941. god.
U Bosni i Hercegovini glavni nosioci metaloprerađivačke industrije su bile željezničke i remontne radionice, željezare Zenica i Vareš i, u manjem obimu, radionice u rudnicima. U ovim radionicama bilo je zaposleno veoma malo mašinskih inženjera.

1945. - 1955. god.
U BiH su bila zaposlena 144 diplomirana mašinska inženjera, od čega je samo 85 inženjera bilo porijeklom iz Bosne i Hercegovine. Procjenjivalo se da su u tom momentu postojale potrebe industrije za još 370 mašinskih inženjera.

02.12.1949. god.
Osnovan je Univerzitet u Sarajevu i Tehnički fakultet sa Građevinskim i Arhitektonskim odsjekom.



Zgrada Tehničkog fakulteta

20.02. - 03.03.1955. god.
Univerzitet u Sarajevu je formirao Komisiju za izradu analize o uvjetima za osnivanje mašinskog odsjeka pri Tehničkom fakultetu. Komisiju su sačinjavali Branko Kosovac, profesor dr. Edhem Čamo, profesor Aleksandar Trumić, Kazimir Boras, dipl. ing. maš., Dragoslav Marković, dipl. ing. maš., i Jovan Zubac, dipl. ing. maš.

13.06.1955. god.
Na X sjednici Univerzitetskog savjeta prihvaćen je izvještaj Komisije, koji je sadržavao procjenu da trenutno u Bosni i Hercegovini nedostaje oko 400 diplomiranih mašinskih inženjera a da ih je u narednih pet godina potrebno još oko 220. Predloženo je da mašinski odsjek ima deset semestara sa usmjerenjima: metalurgija, energetika, rudarstvo, vojna industrija itd. Republičko izvršno vijeće je prihvatilo prijedlog Savjeta Univerziteta u Sarajevu, ali nije stvorilo preduvjete da se realiziraju prijedlozi Komisije.

16.06.1958. god.
Savjet Tehničkog fakulteta donosi odluku o otvaranju mašinskog odsjeka i o tome podnosi informaciju Savjetu Univerziteta u Sarajevu. Savjet Univerziteta u Sarajevu upućuje prijedlog Izvršnom vijeću NR BiH. Izvršno vijeće mijenja Statut Tehničkog fakulteta, čl. 4, koji sad glasi: «Tehnički fakultet u Sarajevu ima sljedeće odsjeke: Arhitektonski, Građevinski i Mašinski.»

06.10.1958. god.
Na Tehničkom fakultetu je osnovan Mašinski odsjek za školovanje «stručnjaka opšteg tipa mašinske struke». Trajanje nastave iznosi osam semestara sa devetim semestrom za izradu diplomskog rada. U prvi semestar je upisano 118 studenata. Svečano otvaranja mašinskog odsjeka je izvršio profesor Kazimir Boras.



Svečano otvaranja mašinskog odsjeka

Nastava na Mašinskom odsjeku održavana je u Srednjoj tehničkoj školi i na Tehničkom fakultetu, a laboratorijske vježbe u bivšoj Električnoj centrali na Skenderiji.


Zgrada Tehničke škole

Prve dvije školske godine nastavu su izvodili nastavnici sa:

Tehničkog fakulteta u Sarajevu:
  • vanredni profesor Manojlo Marović,
  • vanredni profesor dr. Milenko Šteković,
  • vanredni profesor Antun Tripalo,
  • docent Aleksandar Lukić;

Mašinskog fakulteta u Beogradu:

  • profesor Dušan Vitas,
  • profesor dr. Pavle Stanković,
  • docent dr. Kosara Jojić,
  • docent dr. Ljubomir Radosavljević,
  • vanredni profesor dr. Pavle Dančević;

Arhitektonsko-građevinskog fakulteta u Zagrebu:

  • profesor dr. Vasilije Andrejev;

Metalurškog fakulteta u Zenici:

  • vanredni profesor Viktor Ranovski i

Ekonomskog fakulteta u Sarajevu:

  • docent dr. Hasan Hadžiomerović.


23.02.1959. god.

Univerzitet u Sarajevu određuje Matičarsku komisiju Mašinskog odsjeka Tehničkog fakulteta u sastavu:

  • profesor Dušan Vitas, dipl. ing. maš., Mašinski fakultet u Beogradu,
  • profesor dr. Nikola Obradović, dipl. ing. maš., Mašinski fakultet u Beogradu,
  • profesor Josip Serdar, dipl. ing. maš., Strojarsko-brodograđevni fakultet u Zagrebu,
  • profesor Aleksandar Trumić, dipl. ing., Tehnički fakultet u Sarajevu i
  • profesor Kazimir Boras, dipl. ing., Poljoprivredni fakultet u Sarajevu.
13.12.1959. - 08.07.1960. god.

Matičarska komisija je predložila da se izaberu sljedeći nastavnici:

Redovni profesori po pozivu:

  • Kazimir Boras, dipl. ing.
  • Rajko Lipold, dipl. ing.
  • Nikola Sedlar, dipl. ing.

Vanredni profesori na osnovu habilitacije:

  • Teodor Gregorič, dipl. ing.
  • Dragoslav Mirković, dipl. ing.
  • Božo Bendelja, dipl. ing.
  • Aza Zubakin, dipl. ing.

Docenti na osnovu habilitacije:

  • Vefik Karabdić, dipl. ing.
  • Sabit Filipović, dipl. ing.
  • Milan Mirković, dipl. ing.

Asistenti po pozivu:

  • Vojislav Vulanović, dipl. ing.
  • Radivoje Vlaškalić, dipl. ing.
  • Veljko Vuletić, dipl. mat.
  • Junuz Salihodžić, dipl. ing.

Personalna komisija Savjeta Univerziteta je na sjednicama od 19. 2. 1960. i 28. 5. 1960. izabrala navedene nastavnike.
Matičarska komisija je 8. 7. 1960. godine prestala sa radom pošto su stvoreni kadrovski uvjeti za redovan rad Mašinskog odsjeka.
Školske 1960/1961. godine je za šefa Mašinskog odsjeka izabran profesor Nikola Sedlar.

Savjet Tehničkog fakulteta je izabrao prve stalne asistente Mašinskog odsjeka:

  • Biserka Musafia, dipl. mat.
  • Nikola Rusović, dipl. mat.
  • Branko Hufnagl, dipl. ing.
  • Branimir Jovanović, dipl. ing.
  • Nevenka Lipold, dipl. ing.
  • Radmila Tepavčević, dipl. ing.
Školska godina 1960/1961.
Mašinski odsjek Tehničkog fakulteta osniva Centre za vanredni studij u Banjoj Luci i Zenici.
07.06 1961. god.
Savjet Univerziteta u Sarajevu usvaja prijedlog Tehničkog fakulteta da odsjeci Fakulteta prerastu u samostalne fakultete. Taj prijedlog dostavlja Narodnoj skupštini NR BiH.

10.07.1961. god.  

Izvršno vijeće i Narodna skupština NR BiH prihvataju prijedlog Univerziteta. Mijenja se čl. 118 Zakona o visokom školstvu NR BiH:

  • «Dosadašnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom, a osnivaju se Građevinski fakultet, Arhitektonski fakultet, Mašinski fakultet i Elektrotehnički fakultet.
  • Fakulteti iz prethodnog stava su u sastavu Univerziteta u Sarajevu.
  • Organi upravljanja fakulteta iz stava 1 ovog člana formirat će se najkasnije do 15. 9. 1961. godine.
  • Savjet Univerziteta u Sarajevu odredit će komisiju, koja će do 30. 9. 1961. godine izvršiti raspodjelu prostorija, inventara, opreme i drugih materijalnih sredstava na fakultete iz stava 1 ovog člana.
  • Današnji Tehnički fakultet u Sarajevu prestaje sa radom na dan 30. 9. 1961. godine, a danom 1.10.1961. godine počinju sa radom fakulteti iz stava 1 ovog člana.»
Nastava se odvijala na Poljoprivrednom fakultetu, u zgradi Tehničkog fakulteta (sadašnja zgrada Ekonomskog fakulteta) i u katoličkom samostanu u Titovoj ulici broj 54. Laboratorijske vježbe su se odvijale u bivšoj Električnoj centrali na Skenderiji, Zavodu za hidrotehniku na Koševu i u Fabrici željezničkih vozila «Vaso Miskin Crni».


Zgrada Mašinskog fakulteta u Titovoj ulici


Zgrada Električne centrale na Skenderiji

Nastavno osoblje Mašinskog fakulteta, Univerziteta u Sarajevu, tada su činili:
Redovni profesori:
  • Kazimir Boras, dipl. ing.
  • Rajko Lipold, dipl. ing.
  • Nikola Sedlar, dipl. ing.
Vanredni profesori:
  • Svetozar Tišma, dipl. ing.
  • Teodor Gregorič, dipl. ing.
  • Dragoslav Mirković, dipl. ing.
  • Božo Bendelja, dipl. ing.
  • dr. Milenko Šteković
Docenti:
  • Sabit Filipović, dipl. ing.
  • dr. Juraj Korobov, dipl. ing.
Asistenti:
  • Branko Hufnagl, dipl. ing.
  • Branimir Jovanović, dipl. ing.
  • Nevenka Lipold, dipl. ing.
  • Radmila Tepavčević, dipl. ing.
  • Nikola Rusović, dipl. mat.
14.07.1961. god.
Profesor Dragoslav Mirković je izabran za prvog dekana, a profesor Nikola Sedlar za prodekana.
24.11.1961. god.
Na prijedlog Savjeta Univerziteta u Sarajevu, a po inicijativi Mašinskog i Šumarskog fakulteta, Izvršno vijeće NR BiH donijelo je rješenje kojim potvrđuje statutarne odluke Šumarskog fakulteta o izdvajanju Drvno-industrijskog odsjeka iz svog sastava, odnosno Mašinskog fakulteta o uključivanju ovog odsjeka u svoj sastav.
01.01.1962. god.

Mašinski fakultet u Sarajevu je u svoj sastav integrirao Drvno-industrijski odsjek sa njegovom nastavnom zgradom u izgradnji, opremom, knjigama i časopisima.
Fakultet se preseljava u zgradu bivšeg Tehničkog fakulteta (sadašnja zgrada Ekonomskog fakulteta). Integriranjem Drvno-industrijskog odsjeka u sastav Mašinskog fakulteta, nastavno osoblje je prošireno sljedećim kadrovima:

Vanredni profesori:
  • Milan Potkonjak, dipl. ing.
  • Aleksej Postnikov, dipl. ing.
  • Radivoje Stanišić, dipl. ing.
  • Jovan Zubac, dipl. ing.
  • Hajrudin Bujuklić, dipl. ing.
Docenti:
  • dr. Alija Karahasanović, dipl. ing.
Predavači:
  • Bogdan Skopal, dipl. ing.
Asistenti:
  • Ramiz Zupčević, dipl. ing.
  • Omer Alić, dipl. ing.
  • Mirko Ilić, dipl. ing.
  • Staka Erak, dipl. ing.
  • Vilko Rajman, dipl. ing.
  • Egvin Girt, dipl. fiz.
Savjet Mašinskog fakulteta imao je 19 članova i to:
  • Ibro Šator, narodni poslanik
  • Đuro Vekić, narodni poslanik
  • Hakija Hadžihasanović, ing., direktor Tehničkog sektora Zajednice željezničkih preduzeća
  • Stanko Bijen, dipl. ing., direktor Školskog centra za stručno obrazovanje preduzeća ”Energoinvest”
  • Nazif Hadžiomerović, dipl. ing., direktor Visoke tehničke škole mašinske struke u Mostaru
  • Džemo Muminagić, direktor FAMOS-a u Hrasnici
  • Ahmed Tafro, pomoćnik sekretara za industriju i građevinarstvo Izvršnog vijeća NR BiH
  • Tripo Miličević, dipl. ing., sekretar Komore
  • Vladimir Jovanović, dipl. ing., preduzeće «Tito» Vogošća
  • profesor Božo Bendelja, dipl. ing., Mašinski fakultet Sarajevo
  • profesor Teodor Gregorič, dipl. ing., Mašinski fakultet Sarajevo
  • profesor Rajko Lipold, dipl. ing., Mašinski fakultet Sarajevo
  • profesor dr. Milenko Šteković, Mašinski fakultet Sarajevo
  • asistent Branko Hufnagl, dipl. ing.
  • profesor Dragoslav Mirković, dipl. ing., dekan Mašinskog fakulteta
  • profesor Milan Potkonjak, dipl. ing., prodekan Mašinskog fakulteta
  • profesor Nikola Sedlar, dipl. ing., prodekan Mašinskog fakulteta
  • Štefan Olbreht, student četvrte godine Mašinskog fakulteta
  • Mihajlo Popović, student treće godine Mašinskog fakulteta
Nastava na Fakultetu trajala je osam semestara. Postojala su četiri smjera: energetski, industrijski, proizvodni i smjer mehaničke prerade drveta.
25.06.1962. god.

Formira se Zavod za alatne mašine, alate i mjernu tehniku i Zavod za motore, motorna vozila i kompresore. Sjedište ovih zavoda je u prostorijama bivše Električne centrale na Skenderiji.
U sklopu ovih aktivnosti osniva se i Zavod za mehaničku tehnologiju drveta.

1963. god.

Krajem godine završena je zgrada Mašinskog fakulteta na sadašnjoj lokaciji, Vilsonovo šetalište 9, koja je, prema prvobitnoj odluci Izvršnog vijeća, bila namijenjena za smještaj Drvno-industrijskog odsjeka, ranije dijela Šumarskog fakulteta. Zbog toga je dograđen peti sprat zgrade.
Nastava iz pojedinih predmeta prvih dviju godina odvijala se u amfiteatrima Prirodno-matematičkog, Građevinskog i Poljoprivrednog fakulteta.



Zapadna zgrada Mašinskog fakulteta sa prostorom studentske organizacije

1964. god.
Oprema iz laboratorija Zavoda, smještenih u bivšoj Električnoj centrali na Skenderiji, tokom ove godine prebacuje se u podrumske prostorije nove zgrade Fakulteta.
25.11.1965. god.
Osniva se Zavod za mehaničku procesnu tehniku.
1966. god.
Izvršno vijeće NR BiH odobrilo je finasijska sredstva za otkup objekata bivše «Auto- komande» i krajem godine su objekti predani na upravljanje Fakultetu.



Pogled na laboratorijski kompleks fakulteta (objekat bivše «Auto komande»)


Laboratorija za obradu metala

1967. god.
Nastava na Fakultetu traje devet semestara. Umjesto smjerova, formiraju se odsjeci. Postoje četiri odsjeka i to:
  • Proizvodni odsjek, sa grupama: proizvodna tehnika, motori i motorna vozila, željeznička vozila,
  • Industrijski odsjek,
  • Energetski odsjek i
  • Odsjek mehanička prerada drveta.
Organiziran je naučni skup «IV savjetovanje proizvodnog mašinstva Jugoslavije».
1968. god.
Početkom godine adaptirana je velika radionica «Auto-komande» u dva amfiteatra – za odvijanje nastave prvih dviju godina Fakulteta. Ukupna površina amfiteatara je bila 530 m2 .


Ulaz u amfiteatar Mašinskog fakulteta i tadašnji dekan redovni profesor Božo Bendelja

Izgrađeni su prostori za studentske organizacije površine 310 m2 , laboratorije Fakulteta površine 1.255 m2 , Laboratorija Instituta za procesnu tehniku, energetiku i tehniku sredine od 343 m2 i Laboratorija Zavoda za alatne mašine površine od 780 m2 .

Organiziran je postdiplomski studij iz oblasti organizacijske nauke, na koji su upisana 34 kandidata, od kojih je 15 magistriralo.
Ostali objekti su u narednom periodu fazno adaptirani za potrebe pojedinih laboratorija.
Formira se Fotoklub «Mašinac».




Amfiteatar Mašinskog fakulteta - unutrašnjost

1969. god.
Organiziran je postdiplomski studij iz oblasti organizacijske nauke i iz oblasti motoristika. Upisano je 59 kandidata, a magistriralo ih je 18.
1970. god.

U skladu sa Zakonom o visokom školstvu, Visoka tehnička škola iz Mostara se integrira u sastav Mašinskog fakulteta i postaje njegova organizaciona cjelina. Mašinski fakultet u Sarajevu otvara Odjeljenje za mašinstvo u Mostaru.
Nabavljen je terminal koji je bio povezan sa Računskim centrom CDC iz Ljubljane. Sadržavao je čitač kartica, linijski štampač, komandni pult i tri bušača kartica. U Ljubljani su bila smještena dva računara Cyber 79 computer system.

1971. god.

Organiziran je postdiplomski studij iz oblasti energetika i motoristika . Upisano je 25 kandidata, od kojih je 4 magistriralo.
Mašinski fakultet u Sarajevu otvara Odjeljenje za mašinstvo u Banjoj Luci, na kome su studenti trebali izučavati samo prve dvije godine studija. Na taj način, Mašinski fakultet se organizaciono sastojao od tri odjeljenja, tj. odjeljenja u Sarajevu, Mostaru i Banjoj Luci.


Univerzitet u Sarajevu, © 2006 Mašinski fakultet Sarajevo, all rights reserved

Date created: 18 July 2006
Last modified: 11 November 2008
Authoriser: Director, Information Management, Information Services
Maintainer: Web Services, Information Management
Email: admin@mef.unsa.ba

University of Sarajevo 1958-2006
Faculty of Mechanical Engineering
Vilsonovo 9. 71000 Sarajevo
Tel: +387 33 656  562
Fax: +387 33 653 055